આજથી એટલે કે 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી ભારતમાં UPI અને ડિજિટલ પેમેન્ટને લગતા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાયા છે. આ ફેરફારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઓનલાઇન છેતરપિંડી (Fraud) રોકવાનો અને નાણાકીય સુરક્ષા વધારવાનો છે.

અહીં આજથી લાગુ થતા મુખ્ય નિયમોની યાદી છે:

1. ક્રેડિટ સ્કોર અપડેટ (Credit Score Update)

સૌથી મોટો ફેરફાર ક્રેડિટ સ્કોરના નિયમોમાં થયો છે.

નવો નિયમ: હવેથી ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપનીઓએ ગ્રાહકોનો ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL) દર અઠવાડિયે અપડેટ કરવો પડશે.

પહેલાનો નિયમ: અગાઉ આ અપડેટ દર 15 દિવસે અથવા મહિને થતું હતું.

ફાયદો: જો તમે તમારી લોન કે હપ્તા જલ્દી ભરી દો છો, તો તેનો ફાયદો તમારા સ્કોરમાં ઝડપથી જોવા મળશે.

2. ડિજિટલ બેંકિંગ માટે ગ્રાહકની મંજૂરી (Digital Banking Consent)

RBI ની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ આજથી બેંકો મનફાવે તેમ ડિજિટલ સેવાઓ ગ્રાહકો પર થોપી શકશે નહીં.

હવે કોઈ પણ ડિજિટલ બેંકિંગ સેવા અથવા એપ શરૂ કરતા પહેલા બેંકે ગ્રાહકની સ્પષ્ટ મંજૂરી (Explicit Consent) લેવી પડશે.

બેંકોએ ગ્રાહકોને સ્પષ્ટ જણાવવું પડશે કે કઈ સેવા ફ્રી છે અને કઈ સેવા માટે ચાર્જ લાગશે.

3. UPI ટ્રાન્ઝેક્શન અને ફ્રોડ રોકવા માટેના નિયમો

ઓનલાઇન ફ્રોડ રોકવા માટે UPI પેમેન્ટમાં કડકાઈ વધારવામાં આવી છે:

નવા એકાઉન્ટ પર નિયંત્રણ: જો કોઈ વ્યક્તિ નવું UPI આઈડી બનાવે છે અથવા નવો મોબાઈલ નંબર વાપરે છે, તો શરૂઆતના અમુક કલાકો માટે મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર રોક લાગી શકે છે અથવા લિમિટ ઓછી હોઈ શકે છે.

શંકાસ્પદ વ્યવહાર: જો કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન શંકાસ્પદ લાગશે તો બેંક તેને તુરંત અટકાવી શકે છે અને વેરિફિકેશન માટે કહી શકે છે.

4. PAN અને આધાર લિંકિંગ (PAN-Aadhaar Linking)

આજથી બેંકિંગ વ્યવહારો માટે PAN અને આધાર લિંક હોવું ફરજિયાત બની ગયું છે.

જો તમારું PAN અને આધાર લિંક નથી, તો તમારું એકાઉન્ટ નિષ્ક્રિય (Inoperative) થઈ શકે છે અથવા તમે UPI દ્વારા મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરી શકશો નહીં.

આની સીધી અસર TDS કપાત અને લોન લેવા પર પણ પડશે.

અન્ય સંભવિત ફેરફારો (જેની ચર્ચા છે):

8મું પગાર પંચ: સરકારી કર્મચારીઓ માટે 8માં પગાર પંચના અમલીકરણની ચર્ચાઓ પણ આજથી જોર પકડી શકે છે, જેની અસર સમગ્ર અર્થતંત્ર પર પડશે.

LPG અને ઇંધણના ભાવ: દર મહિનાની પહેલી તારીખે ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ફેરફાર થાય છે, તેની પણ આજે જાહેરાત થઈ શકે છે.

તમારા માટે સલાહ: જો તમે આજે કોઈ મોટું UPI પેમેન્ટ કરવાના હોવ અને તે અટકી જાય, તો ગભરાશો નહીં. કદાચ નવા સિક્યુરિટી નિયમોને કારણે બેંક વેરિફિકેશન માંગતી હોય.